ठिक चार वर्षअघि नेपालमा खेलकुद पत्रकारितालाई मूलधार पत्रकारिताको रूप दिने उद्देश्यसहित यात्रा शुभारम्भ गरेको ‘खेलाडी डटकम’ले पाँचौं वर्ष टेकेको छ । पछिल्ला चार वर्षमा हामीले आफ्ना प्रिय पाठक र दर्शक तथा विज्ञापनदाताबाट असिम माया पाएका छौं । जसलाई हामीले निक्कै जतनसाथ संगालेर राखेका छौं । किनकी ‘खेलाडी डटकम’ को वास्तविक सम्पत्ति भनेको त्यही हो ।
व्यावसायिक कर्तव्य, सत्यतथ्य, निष्पक्षजस्ता पत्रकारिताका स्थापित मूल्य/मान्यतालाई पथप्रदर्शक मान्दै पाइला सुरु गरेको खेलाडीका लागि पक्कै पनि वितेको चार वर्ष सहज थिएन । कोभिड १९ को महामारीले पूरा विश्वलाई स्थिर बनाएको थियो । अन्य क्षेत्रजस्तै खेलकुद पनि तहसनहस थियो । मानिससँग मानिस भाग्ने समय थियो । त्यस्तो बेला हामीले भने बडो जोखिमका साथ एउटा गतिसिल यात्राको थालनी गरेका थियौं । यस्तो यात्रा जसको गन्तव्य मुल्य/मान्यताहरुलाई व्यवहारमा स्थापित गर्नु थियो ।
सभ्य समाजका लागि खेलकुदको महत्व ठूलो हुन्छ । खेलकुद स्वास्थ्यको पर्यायमात्र नभई मनोरञ्जन, शिक्षा, व्यापार, उद्योग, विज्ञान अरु धेरै कुरा हो । खेलकुद त देशको मुहार नै हो । अनि समग्रमा चाँही खेलकुद भनेको खेलाडी हो । नेपाली समाजमा खेलकुदको यो बहुआयामिक महत्व स्थापित गर्ने प्रतिबद्धता थियो ।
कोभिड केही समयपछि बिदा भयो । तर आफू बिदा भइरहँदा कोभिडले दीर्घकालसम्म असर पर्ने गरी आर्थिक मन्दीको प्रभाव छोडेर गयो । विश्वको राजनीति बदलिँदो थियो । त्यसका दुष्प्रभाव नेपालजस्तो सानो अर्थतन्त्रमा भर्खर पाइला सुरु गरेको सञ्चार गृहमा पर्नु नै थियो । समग्रमा वितेका चार वर्षको कालखण्ड आफैमा एउटा ठूलो चुनौती थियो ।
पत्रकारिताको मूल्य र मान्यता जोगाउँदै ‘डिजिटल जर्नालिजम’ को फराकिलो राजमार्गमा सवार हुन थाल्दा हामीलाई ‘पत्रकारिता क्षेत्रको यो विशाल भुमरीमा आफूलाई कसरी उभ्याउने ?’ भन्ने प्रश्न उत्तिकै महत्वपूर्ण थियो । अझ एउटा विधागत सञ्चारमाध्यमको थालनी गर्दै गरेको अवस्थामा यो प्रश्न झन गहकिलो बन्नु स्वभाविक थियो ।
प्रविधिको विकाससँगै समाजमा पक्कै पनि चुनौतीहरु थपिएका छन् । सामाजिक सञ्जाल त्यसको एउटा रुप हो । समाज सामाजिक सञ्जालको कैदमा परिसकेको भान भइरहँदा त्यसको रापले सबभन्दा बढि पोलेको भनेकै पत्रकारितालाई हो । सामाजिक सञ्जालका माध्यमले धेरैभन्दा धेरै पाठक/दर्शककहाँ पुग्ने नाममा पत्रकारिता रुमल्लिइरहेको छ । क्लिक, भ्युज, लाइक र सब्सक्राइबको अनुरोध बोकेका कमसल सामग्री इन्टरनेटमा बग्रेल्ती छरिँदै छन् । यसबाट खेलाडी डटकम सचेत छ । त्यसैले त खेलाडी डटकम क्लिक, भ्युज, लाइक र सब्सक्राइबर गन्दैन । दर्शक÷पाठकका आलोचनात्मक सुझावहरू मात्र खेलाडीको गन्तीमा पर्छन ।
तर हामीसँग ती तमाम चुनौतीभन्दा कैयौं ठूलो प्रतिबद्धता थियो । नेपाली खेलकुद र पत्रकारितामाथिको जिम्मेवारीबोध थियो । नेपाली खेलकुदको वास्तविक बहुआयाम उजागर गर्ने उद्देश्यमा खरो उत्रिनु थियो ।
सभ्य समाजका लागि खेलकुदको महत्व ठूलो हुन्छ । खेलकुद स्वास्थ्यको पर्यायमात्र नभई मनोरञ्जन, शिक्षा, व्यापार, उद्योग, विज्ञान अरु धेरै कुरा हो । खेलकुद त देशको मुहार नै हो । अनि समग्रमा चाँही खेलकुद भनेको खेलाडी हो । नेपाली समाजमा खेलकुदको यो बहुआयामिक महत्व स्थापित गर्ने प्रतिबद्धता थियो ।
हाम्रो मुल्य/मान्यताप्रेरित पत्रकारिता गर्ने उदघोषमा खरो उत्रनका लागि हामीलाई आदरणीय दर्शक/पाठक, विज्ञापनदाता अनि नेपाली खेलकुद क्षेत्रका सबै सरोकारवालाको गहिरो विश्वासले ठूलो सहयोग पुगेको छ । त्यसका लागि हामी हाम्रा श्रद्धेय दर्शक/पाठक, विज्ञापनदाता र खेलकुदका सरोकारवालाहरूप्रति कृतज्ञ छौं ।
यही कारण ‘खेलकुद भनेकै खेलाडी, खेलाडी भनेकै खेलकुद’ भन्ने मूलमन्त्र बोकेर नेपाली खेलकुदको श्रीवृद्धिमा आफूलाई पूर्णतः समर्पित गर्नुपर्ने उद्देश्यमा हामी सधैं अविचलित रहयौं । हामीले खेलाडी यात्रा शुभारम्भ गर्दा नै भनेका थियौं, ‘हामी अभाव, दबाब र प्रभावको पत्रकारिता गर्दैनौं ।’ यो मुलमन्त्र आज पनि हाम्रो मुख्य मार्गदर्शक हो ।
खेलकुदको फराकिलो स्वरुपलाई नियतवश वा अञ्जानमा छोपेर यसलाई आफ्नो सम्भावनाबाट च्युत गर्ने प्रयास जिम्मेवार निकाय र व्यक्तिहरूबाटै लामो समयदेखि भइरहेको तथ्य पनि सबैसामु प्रस्ट नै छ । खेलकुद क्षेत्रका यी बहुआयामिक चरित्र उजागर गर्ने प्रयास थालिरहँदा त्यस्तो भनाइ आत्मघाती हुनसक्ने सत्य पनि हामीलाई थाहा थियो ।
सँगै हामीलाई आफ्नो इमानदार र प्रतिबद्ध प्रयासमा पाठक/दर्शक तथा विज्ञापनदाता र नेपाली खेलकुदका अन्य सरोकारवालाबाट गँठिलो साथ र सहकार्य मिल्ने पनि विश्वास थियो । त्यसैले त हामी आज चुनौती नै चुनौती भरिएको यात्रामा चार वर्षको उकाली ओराली पार गर्दा गर्व गर्ने अवस्थामा उभिएका छौं ।
खेलकुदलाई उत्पादनमूलक क्षेत्रको रूपमा सुपरिचित गराउँदै यसलाई एउटा समृद्ध उद्योगको रूप दिने अभियानमा एउटा जिम्मेवार सञ्चारमाध्यमका लागि हामीले आफ्नो भूमिका राम्ररी बुझेका छौं । त्यो जिम्मेवारी ‘खेलाडी डटकम’ ले सधैं इमान्दारीपूर्वक निर्वाह गर्ने प्रतिबद्धता पनि जाहेर गर्न चाहन्छौं ।
हाम्रो मुल्य/मान्यताप्रेरित पत्रकारिता गर्ने उदघोषमा खरो उत्रनका लागि हामीलाई आदरणीय दर्शक/पाठक, विज्ञापनदाता अनि नेपाली खेलकुद क्षेत्रका सबै सरोकारवालाको गहिरो विश्वासले ठूलो सहयोग पुगेको छ । त्यसका लागि हामी हाम्रा श्रद्धेय दर्शक/पाठक, विज्ञापनदाता र खेलकुदका सरोकारवालाहरूप्रति कृतज्ञ छौं ।
‘खेलाडी डटकम’ ले सुरुदेखि नै खेलकुदको बहुआयामिक महत्वको प्रवद्र्धन गर्ने प्रयासस्वरुप ताजा समाचार अपडेटसँगै नेपाली तथा अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद र खेलकर्र्मीका विषयमा नियमित गहन स्टोरीहरू पस्कँदै आएको छ । सप्ताहन्तमा बिदाको दिन ‘लिजर रिडिङ’ को रूपमा हामीले दिँदै आएको ‘शनिबारको दिन’ त्यही प्रयास हो ।
खेलकुदलाई उत्पादनमूलक क्षेत्रको रूपमा सुपरिचित गराउँदै यसलाई एउटा समृद्ध उद्योगको रूप दिने अभियानमा एउटा जिम्मेवार सञ्चारमाध्यमका लागि हामीले आफ्नो भूमिका राम्ररी बुझेका छौं । त्यो जिम्मेवारी ‘खेलाडी डटकम’ ले सधैं इमान्दारीपूर्वक निर्वाह गर्ने प्रतिबद्धता पनि जाहेर गर्न चाहन्छौं ।
एउटा संस्थाका लागि चार वर्षे यात्रा भनेको सुरुआतमात्र हो । यही सुरुआती ऊर्जाले सयौं वर्षसम्म विधागत पत्रकारिताको माध्यमबाट नेपाली खेलकुद र खेलाडीको सर्वाङ्गीण विकासमा सहयोगी भूमिका खेल्नुपर्नेछ । आफ्ना मुल्यमान्यतामा विचलित नभई गरेका यी चार वर्षका गौरवमय पत्रकारिता यात्राले हामीलाई खोजेजस्तै आत्मसन्तुष्टि दिएको छ । यसको स्रोत यही यात्राले कमाएको खेलाडी र खेलकर्मीको विश्वास हो । आदरणीय पाठक, स्रोता, दर्शक र विज्ञापनदाताहरुले दर्शाएको माया र विश्वास हो । खेलाडी डटकमसँग गरेको आशा हो, भर हो ।
यसकारण हामी पाँचौं वर्षमा पाइला हालिरहँदा धेरै खुसी छौं । उत्साही छौं । र, यही उत्साह आदरणीय पाठक, स्रोता, दर्शक र विज्ञापनदाता, खेलाडी तथा खेलकर्मीहरुसँग बाँड्न चाहन्छौं । अनि फेरि पनि दोहोर्याएरै भन्न चाहन्छौं, स्थापनाकालदेखिका आफ्ना मूल्य मान्यतामा कत्ति पनि विचलित नभई खेलाडी डटकमले आगामी दिनमा आफ्नो यात्रा अगाडि बढाइरहने छ । हामीप्रति तपाईंहरूले देखाउनुभएको अगाध माया, आशा, विश्वास र भरलाई अनन्तकालसम्म कायम राख्नेछौं ।
अजय फुयाल
प्रबन्ध सम्पादक