काठमाडौं । क्रिकेटमा लगातार खराव प्रदर्शन भइरहँदा फुटबल जस्तो प्रशिक्षकलाई वर्खास्त गरिहाल्ने चलन हुन्न । त्यस्तो हुन्थ्यो भने, यति बेला भारतीय क्रिकेट टिमका मुख्य प्रशिक्षक गौत्तम गम्भीर वर्खास्तीमा परिसकेका हुन्थे ।
भारतीय टिमको प्रशिक्षक हुनु अगाडिसम्म उनी टेलिभिजन कमेन्ट्रीमा पनि देखिइरहन्थे । माइक हातमा हुँदा गम्भीरको मुखबाट प्राय ठूल्ठुला कुरा निस्किइरहन्थे । मैदानमा कसैले राम्रो गर्न सकेन वा कुनै सानै कमजोरी किन नहोस, गम्भीर उसको हुनसम्मै खिल्ली उडाउँथे ।
अहिले उनकै नेतृत्वमा भारतीय टिमले विशेषतः टेस्ट क्रिकेटमा लाजमर्दो प्रदर्शन गरिरहेको छ । टिमको प्रदर्शनले भारतीय टेस्ट क्रिकेटलाई विजोगको अवस्थामा पुर्याइसकेको छ । तर गम्भीर अचेल चुपचाप छन् । केही भनिरहेका छैनन् । मानौं टिमको प्रदर्शनमा उनको कुनै जिम्मेवारी नै छैन । अथवा भित्रभित्रै नामभन्दा बढि गम्भीर भए पनि बाहिर उनले त्यसको भनक हुन दिएका छैनन् ।
गम्भीरबाहेक अरू भने चर्को श्वरमा उनको आलोचना गरिरहेका छन् । क्रिकेटका पण्डितहरू पूरै टिमको प्रदर्शनप्रति खुसी छैनन् । यही कारण आलोचना गम्भीरमाथि मात्र पनि सीमित छैन । भारतीय टिमका सबै खेलाडी पनि आलोचनाको घेराभित्र छन् ।
आफ्नै घरमा ह्वाइटवास हुने गरेर हार्नु भनेको भारतीय क्रिकेटको विरासतभन्दा विपरित नतिजा थियो । यही कारण हो, भारतीय क्रिकेटका सरोकारवालाहरु टिमसँग यतिबिघ्न रिसाएका
भर्खरै भारत दक्षिण अफ्रिकाविरुद्धको दुई टेस्टको सिरिजमा २–० ले नै पराजित भयो । आफ्नै घरमा ह्वाइटवास हुने गरेर हार्नु भनेको भारतीय क्रिकेटको विरासतभन्दा विपरित नतिजा थियो । यही कारण हो, भारतीय क्रिकेटका सरोकारवालाहरु टिमसँग यतिबिघ्न रिसाएका ।

दक्षिण अफ्रिकाले भारतमा आएर शृंखलामा क्लिन स्विप गर्दा निक्कै एकपक्षीय प्रदर्शन गर्यो । आक्रोषित भारतीय पण्डितहरुको सव्द सापट्टी लिने हो भने, दक्षिण अफ्रिकाले भारतलाई ‘स्कुल ब्वाइ’ टिम सावित गरिदियो । राजकोटमा भएको दोस्रो तथा अन्तिम टेस्टको नतिजा हेर्ने हो भने पण्डितहरु धेरै रुखो भएको भन्न पनि सकिन्न । राजकोटमा दक्षिण अफ्रिकाले घरेलु टोलीलाई ४०८ रनको फराकिलो अन्तरमा निराश पारेको थियो ।
दक्षिण अफ्रिका यो टेस्ट जित्नेमा कति धेरै ढुक्क थियो भने उसले फलो–अनमा परेको भारतलाई दोहोर्याएर तुरुन्तै ब्याटिङ गर्न पनि भनेन् । दक्षिण अफ्रिका बलियो टिम नै हो । त्यसैले यो विश्व टेस्ट च्याम्पियन टिम पनि हो । गत वर्ष पनि भारत न्युजिल्यान्डको हातबाट तीन टेस्टको सिरिजमा यस्तै नमज्जासँग ह्वाइटवास भएको थियो ।
कुनै समय थियो, जति बेला भारत टेस्ट क्रिकेटमा पनि उत्तिकै बलियो थियो । धेरै होइन्, केही वर्ष अगाडिसम्म पनि भारतले क्रिकेटको सर्वोच्च स्वरूपमा बहादुरीपूर्ण चुनौती पेस गर्थ्यो । अब भयो चाहिँ के त ? धेरैको आरोप के छ भने अहिले भारतीय खेलाडीको ध्यान नै टेस्ट क्रिकेटमा छैन् । भारतीय खेलाडीहरु खालि ट्वान्टी–२० क्रिकेटमा मात्र केन्द्रित छन् । उनीहरुलाई इन्डियन प्रिमियर लिग (आइपिएल)मा राम्रो गर्न पाए पुग्यो ।
गम्भीरले पनि गलत रणनीति अपनाइरहेका छन् । उनको खेल रणनीति टेस्ट क्रिकेटको लागि ठीक छैन् । फेरि उनी खेलाडीमाथि पनि अत्याधिक दबाब बनाउने गर्छन् । खेलाडी चयन गर्दा आफू खुसी गर्छन् । खेलाडीलाई ढुक्क भएर खेल्ने स्थिति नै छैन् ।
यसले फरक ल्याउने भयो नै, कहाँ २० ओभरको क्रिकेट, कहाँ चार इनिङ्स हुने पाँच दिनको क्रिकेट । धेरै के पनि मान्छन् भने प्रशिक्षक गम्भीरले पनि गलत रणनीति अपनाइरहेका छन् । उनको खेल रणनीति टेस्ट क्रिकेटको लागि ठीक छैन् । फेरि उनी खेलाडीमाथि पनि अत्याधिक दबाब बनाउने गर्छन् । खेलाडी चयन गर्दा आफू खुसी गर्छन् । खेलाडीलाई ढुक्क भएर खेल्ने स्थिति नै छैन् ।
अनि अर्को महत्त्वपूर्ण कुरा, यति बेला भारतीय क्रिकेटमा ठूलो नाम भएका खेलाडीको असाध्यै कमी छ । विराट कोहली, रोहित शर्मा, रविचन्द्रन आश्विन, चेतेश्वर पुजारा जस्ता खेलाडीले लामो स्वरुपको क्रिकेटबाट संन्यास लिएपछि भारत संकटमा छ । उनीहरू विना भारतीय टिमले आफूलाई सम्हाल्नै सकिरहेको छैन् । यस्तै स्थिति होला भनेर टिमको जिम्मा दिइएका प्रशिक्षक गम्भीर भने अरूलाई दोष दिनमै व्यस्त छन् ।
अनि टिमले राम्रो खेलोस पनि कसरी ?